گروهی از طراحان آمریکایی معتقدند که آرم شناخته شده معلولان باید تغییر کند و
آرمی تازه جای آن را بگیرد که بیشتر نمایانگر فعالیت و تحرک معلولان باشد و تصویری
ساکن و راکد از آنها ارائه نکند.
آرم معلولان که از از سال ۱۹۶۹ بکار گرفته شده، یکی از شناختهشدهترین و
پراستفاده ترین آرمها در دنیاست و در بیشتر اماکن عمومی از دستشویی تا فرودگاه و
پارکینگ -بویژه در کشورهای توسعه یافته- دیده میشود.
اما گروهی از طراحان آمریکایی عقیده دارند
باید آرمی تازه که بیشتر مناسب قرن بیست و یکم باشد جای آن را بگیرد چرا که در آرم
فعلی "دستها و پاها مکانیکی کشیده شدهاند و بدن به نحوی غیرطبیعی راست است و نمای
کلی آن بیشتر به صندلی چرخدار اهمیت میدهد و آن را برجسته میکند نه فرد را."
سارا هندرون، مدرس مدرسه طراحی رود آیلند آمریکا یکی از مبتکران این پروژه است.
هدف آنها این است که مردم را به فکر بیندازند. خانم هندرون معتقد است آرمهای دیگری
که بطور گسترده استفاده می شوند تحرک بیشتری دارند و بیشتر نشانه فعالیت و حضور
هستند در حالیکه آرم قدیمی فاقد این خصیصه است.
او میگوید آرم جدید نماد اراده و هدف شخصی است و در بسیاری از نقاط دنیا از
ایتالیا تا هند و آمریکای جنوبی با استقبال روبرو شده است.
"ما با اشتیاق نیویورک را دنبال میکنیم که گفته آرم جدید را بکار خواهد گرفت
هرچند کار فعلا در مرحله بوروکراسی اداری است. در عین حال شنیدهایم که شهرهای دیگر
و شماری از سازمانها ونهادها هم آرم جدید را بکار خواهند گرفت."
اما برای اینکه آرمی در سطح گسترده بکار گرفته شود عوامل متعددی نقش دارند. بری
گری از کمیته آرمهای گرافیکی سازمان بینالمللی استاندارد می گوید که از طراحی
هندرون خوشش می آید اما معنی آن صددرصد مشخص نیست.
"آرم جدید بر مبنای صندلیهای چرخدار تندرو طراحی شده اما هدف این نبوده که برای
ویلچر مسابقه آرم طراحی شود. قرار بوده آرم بگوید چگونه میتوانید به ساختمان
دسترسی پیدا کنید نه اینکه چطور در جاده سرعت بگیرید."
علاوه بر این آرم جدید یکی از مشکلات اصلی آرم قبلی را در نظر نگرفته است. آرم
قدیمی فردی را که از صندلی چرخدار استفاده می کند تصویر می کند اما قرار بوده که
ناشنوایان، مبتلایان به اوتیسم و دیگر معلولانی که از صندلی چرخدار استفاده
نمیکنند را هم در بر بگیرد. مثلا در بریتانیا ده درصد جامعه معلولان از صندلی
چرخدار استفاده میکنند.
از این رو برخی طراحان معتقدند در این آرم اصلا نباید صندلی چرخدار دیده شود.
یکی از این هنرمندان کارولین کاردوس است که میگوید: "اگر هیچ نوع ناتوانی دیگری در
این آرم گنجانده نشود ناخودآگاه این پیام را صادر می کند که این فقط برای کسانی است
که از صندلی چرخدار استفاده میکنند."
کاردوس در سال ۲۰۰۴ نمایشگاه سیاری را طراحی کرد با عنوان "راه پیشِ رو" و در آن
شماری از علائم راهنمایی رانندگی را برای معلولان طراحی کرد که بسیار با استقبال
روبرو شد.
"من مدتهای زیاد به این فکر کردهام که دلم میخواهد آرمی طراحی کنم که در آن
حرف A (حرف اول کلمه access به معنای دسترسی) یا هر حرفی که در زبانهای دیگر کلمه
دسترسی با آن شروع می شود داشته باشد، این حرف در واقع مثل نوعی میانبر تصویری عمل
می کند."
کاردوس میگوید که آرم جدید باید اطلاعات بیشتری ارائه کند؛ مثل نقشه متروی لندن
که از آرم قدیمی با رنگبندی استفاده می کند. مثلا صندلی چرخدار سفید بر زمینه آبی
نشان میدهد از در ایستگاه مترو در خیابان تا قطار بدون پله است اما صندلی چرخدار
آبی بر زمینه سفید یعنی از خیابان تا سکو بدون پله است:
"مثلا به حرف A میتوان یک یا دو نقطه اضافه کرد؛ مثلا دو نقطه نشان می دهد
دسترسی کامل وجود دارد و یک نقطه میگوید دسترسی محدود است.
به گفته بری گری استفاده از نشانههای بسیار اختصاصی اکنون تبدیل به استاندارد
بینالمللی میشود، مثلا گوش سمبل سمعک است: "ما اخیرا آرمی را بکار گرفتهایم که
نشان میدهد برای افراد نیازمند، فردی برای کمک حضور دارد. این آرم مثلا در قسمت
پذیرش اماکن عمومی بکار گرفته می شود و برای کسانی است که نیاز به راهنمایی دارند
مثلا کم بینایان یا کسانی که مشکلات شناختی دارند. این آرم تصویر فردی است که دست
شخص دیگری را گرفته است."
با این حالا تصویر کردن اوتیسم و بیماریهای ذهنی دیگر بسیار دشوار است، با اینکه
زیاد راجع به آنها صحبت می شود.
هندرون می پذیرد که آرم جدید محدودیت هایی دارد اما معتقد است اگر این آرم
بتواند میانبر ذهنی لازم را ایجاد کند کافی است: "من خیلی کم دامن میپوشم اما آرم
روی دستشوییها زنی دامنپوش را نشان میدهد. آیا این مشکل ایجاد می کند؟"
تاریخچه آرم معلولان
- آرم فعلی دسترسی معلولان را سوزان کوفود یک دانشجوی طراحی دانمارکی در سال ۱۹۶۸
طراحی کرد.
- این طرح یکی از هزاران طرحی بود که برای طراحی آرم های استانداردِ "دسترسی" در
اسکاندیناوی طراحی شدند.
- طراحی کوفود دایره ای را که نشانه سر است نداشت و بعدا کارل مونتان دایره سر را
اضافه کرد.
منبع: بی بی سی فارسی