تدوین شیوه‌نامه مصاحبه آزمون دکتری

خبرگزاری مهر:عضو کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی از تدوین شیوه نامه مصاحبه آزمون دکتری خبر داد و گفت: تمام موارد مربوط به آزمون دکتری باید شفاف سازی شود.

قاسم جعفری در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: باید مکانیسمی طراحی شود که در آن، درصدی که به آزمون مکتوب و مصاحبه اختصاص می‌یابد و یا امتیازی که باید به معدل، پایان نامه، پایان نامه برتر، دانشجوی ممتاز ارایه شود و ده‌ها موارد دیگر که شفاف سازی نشده است مشخص باشد

وی ادامه داد: در مصاحبه هایی که اعلام شد، دوستانی از وزارت علوم اعلام کردند که وزن آزمون دکتری 50 به 50 شده است باید از آنها پرسید مبنای علمی این وزن انتخاب شده چیست؟ تمام این مسایل باید بحث شود و براساس یک تضارب آرا نتیجه کلی اعلام شود.

عضو کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: اعتقاد ما این است که در آزمون دکتری کسانی شرکت می کنند که جز نخبگان و فرهیختگان کشور هستند و باید مکانیسمی طراحی شود تا زمانی که افراد قبول نشدند احساس کنند که تنها دلیل آن مربوط به خودشان بوده، نه اینکه هزارمساله مطرح شود که ایجاد شائبه می کند.

وی افزود: این طبیعی است که در جلسه مصاحبه، نگاه استاد به دانشجویی که در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد کنارش بوده نسبت به دانشجویی که هیچ شناختی از وی ندارد یک نگاه ویژه باشد بنابراین باید شیوه نامه ای برای مصاحبه آزمون تدوین شود.

جعفری در ادامه از برگزاری جلسه ویژه ای در اواخر هفته آینده برای بررسی مساله آزمون دکتری با حضور مسئولان ذی ربط خبر داد و گفت: پیشنهاد من این است که در جلسه مصاحبه یک استاد مدعو و یک نماینده از وزارت علوم حضور داشته باشند و همچنین تمام مراحل مصاحبه ضبط و به صورت محرمانه نگهداری شود تا در صورت اعتراض بتوان با بازبینی جلسه به اعتراض افراد رسیدگی کرد.

تأسییس کمیسیون تخصصی روان شناسی شناختی در سازمان نظام روان شناسی و مشاوره

با توجه به ایجاد دوره کارشناسی ارشد «علوم شناختی-روان شناسی شناختی» در دانشگاهها، پژوهشکده ها و مراکز آموزشی و پژوهشی کشور و فارغ التحصیلی تعدادی از دانشجویان در این رشته، سازمان نظام روان شناسی و مشاوره، کمیسیون تخصصی روان شناسی شناختی را تأسیس نمود. این کمیسیون ضمن تعریف خدماتی که فارغ التحصیلان این رشته می توانند به جامعه ارائه دهند مسئولیت صدور پروانه فعالیت داوطلبان را بر عهده دارد. بر اساس مصوبات این کمیسیون، عضویت در سازمان نظام روان شناسی و مشاوره، دارا بودن حداقل مدرک کارشناسی ارشد روان شناسی شناختی، گذراندن دوره های مصوب کوتاه مدت خدمات شناختی و قبولی در مصاحبه حضوری، از شرایط دریافت پروانه ارائه خدمات شناختی است.

منبع: ستاد توسعه علوم و فناوری های شناختی

آموزش و پرورش مبتنی بر مغز

دوره های کارشناسی ارشد علوم شناختی گرایش ذهن، مغز و تربیت در حالی در آخرین دفترچه کارشناسی ارشد گنجانده شده و از مهر ماه 1392 در پژوهشکده علوم شناختی آغاز می شود که یک منبع آگاه (که نمی دانم می خواست نامش فاش شود یا نمی خواست) به دانشجوی روانشناسی گفت طراحی این دوره بر اساس برنامه ای مشابه در دانشگاه هاروارد صورت گرفته.

برنامه Mind, Brain and Education در هاروارد برنامه ای است یک ساله در غالب کارشناسی ارشد آموزش و پرورش که بنا به گفته کورت فیشر، مدیر این برنامه در دانشگاه هاروارد، هدف آن تلفیق زیست شناسی، علوم شناختی و تعلیم و تربیت است و دانش آموختگان آن باید بتوانند یافته های این علوم را در محیط های آموزشی بکار گیرند. اهدافی که دسته کم برخی فارغ التحصیلان هاروارد معتقدند جامه عمل پوشیده.

کم و کیف دوره هایی که قرار است در ایران برگزار شود و مهمتر از آن تاثیر احتمالی فارغ التحصیلان آن در نظام تعلیم و تربیت، چه به شکل کلان و در قالب سیاست گذاری آموزشی و چه به شکل جزئی و در غالب آموزش کارآمد در مدارس و آموزشگاه ها هنوز مشخص نیست.

از سوی دیگر مقایسه برنامه پژوهشکده علوم شناختی و دانشگاه هاروارد البته کاری عبث و ناامید کننده است. دانشگاهی با قدمت و عظمت هاروارد و خروجی های دوره ای که یکی از اساتیدش هوارد گاردنر باشد را نمی توان با نمونه ایرانی اش مقایسه کرد. جدا از خروجی های این دو برنامه، از دو دنیای متفاوت صحبت می کنیم. سیاست گذاری بر مبنای نتایج تحقیقات علمی و چانه زنی یک چیز است، و دیمی کاری بر مبنای خرافات، آزمون و خطا و عقلِ مثلا سلیم چیز دیگر.

در سطح خرد، ولی می توان امیدوار بود. نظام آموزشی ایران اگر برای استاد حافظه و یادگیری زبان خارجی در 3 روز و کنکور با مهندسی معکوس و اراجیفی از این دست جا دارد، حتما برای آدم هایی کاربلد و باسواد با پیش زمینه ای بین رشته ای که فرایند آموزش و پرورش را شیرین کنند هم می توان جایگاهی متصوربود.

---

پیوند میان علوم اعصاب و تربیت: چالش ها و امیدها

تبیین انتقادی جایگاه علوم اعصاب در قلمرو دانش و عمل تربیت

دوره های کارشناسی ارشد علوم شناختی

نشست علمی

مفهوم علم مدرن، انتحال و اخلاق علمی

سخنران: دکتر رضا منصوری

۸ آذر ۱۳۹۱ ساعت ۱۱ الی ۱۳

پژوهشگاه دانش های بنیادی

ورود برای عموم آزاد و رایگان است

وزن‌ آزمون دکتری 92 تغییر کرد/ نسبت یک به یک آزمون کتبی و مصاحبه

خبرگزاری مهر: معاون آموزشی وزارت علوم در تغییر در وزن آزمون دکتری سال 92 خبر داد و گفت: در جلسه این هفته با سازمان سنجش وزن آزمون کتبی و مصاحبه دکتری 92 مساوی یغتی 50 به 50 شد.

دکتر حسین نادری منش صبح امروز در حاشیه همایش روسای دانشگاههای کشور در گفتگو با مهر با اشاره به برگزاری جلسه ای با سازمان سنجش در خصوص تعیین تکلیف وزن آزمون دکتری سال 92 اظهار داشت: وزن آزمون کتبی و مصاحبه 50-50 اعلام شد.

وی ادامه داد: پیش از این وزن مصاحبه 2 و وزن آزمون کتبی 1 بود اما برای آزمون دکتری 92 نسبت یک به یک مصاحبه و آزمون کتبی در سنجش و پذیرش داوطلبان از سوی سازمان سنجش اعمال خواهد شد.

به گفته معاون آموزشی وزارت علوم،‌ نامه رسمی این اعمال وزن شنبه 27 آبان ماه به دانشگاهها ابلاغ خواهد شد.

---

دانشجوی روانشناسی: نسبت آزمون کتبی و مصاحبه برای کنکور دکترای نیمه متمرکز امسال که قرار است اسفند ۹۱ برگزار شود مشخص شد. اما با توجه به تغییرات درس ها، رشته های مجاز برای شرکت در کنکور یک رشته و نسبت مصاحبه و آزمون کتبی در سه سال گذشته می توان این سوال را پرسید: نسبت دو مفهوم "اصلاح" و "تغییرات غیرقابل پیش بینی هرساله" برای تصمیم سازان چیست؟

یللری تللری

سومین ویژه نامه روانشناسی اجتماعی روزنامه اعتماد به موضوع بطالت پرداخته است. "ما تنبل نیستیم، ما زیادی زرنگیم" که مصاحبه ای است با محمد قائد و بخش های دیگر این ویژه نامه را می توانید در سایت روزنامه اعتماد بخوانید.

---

تعطیلات در ایران: در ستایش بطالت

نشست علمی

فلسفه و ذهن

سخنران: بابک احمدی

۲۲ آبان ۱۳۹۱ ساعت ۸:۳۰

انستیتو روانپزشکی تهران

ورود برای عموم آزاد و رایگان است

---

از بابک احمدی پیش تر آثاری نظیر ساختار و تاویل متن، حقیقت و زیبایی و مقدمه ای با عنوان رساله ای در ستایش رساله بر کتاب دفترچه خاطرات و فراموشی محمد قائد منتشر شده است.

کارگاه آموزشی خودکشی و سایر مهارتهای زندگی

جلسه اول: حلق آویز، خودسوزی، قرص

جلسه دوم: اوردوز، خوابیدن جلوی قطار، رگ زنی

جلسه سوم: خفگی با کیسه نایلونی یا کاور لباس، دریا و اتوبان

مدرس: دانشجوی روانشناسی

زمان و مکان کارگاه متعاقبا اعلام می گردد

اختلال پس از دفاع

با توجه به تحقیقات تجربی و ادبیات پژوهش و با نظر مساعد من قرار است اختلالی با عنوان "اختلال پس از دفاع" به فهرست آماری و تشخیصی اختلالات روانی افزوده شود.

-

معیارهای تشخصی DSM برای اختلال پس از دفاع

این اختلال که بلافاصله و یا با فاصله کوتاهی از جلسه دفاع پایان نامه شروع می شود جمیع ویژگی های افسردگی و اضطراب و کوفت و درد بی درمان را دارد و زمانی تشخیص داده می شود که فرد حداقل به مدت 2 هفته 3 تا از نشانه های زیر را در بیشتر اوقات روز داشته باشد:

بی حوصلگی

درماندگی و در جا ماندگی و جازدگی

احساس عمیق به گا رفتن

وسواس های فکری دائمی درباره "حالا چه گهی بخورم؟"

اشتیاق و سرخوشی الکی برای کنکور مقطع بالاتر

-

همه گیر شناسی

لامصب در تمام طبقات اجتماعی اقتصادی دیده می شود. آقایان دو برابر خانم ها مبتلا می شوند و برآورد می شود در جوامعی که قرار است همه دنیا را مدیریت کنند شیوع آن بیشتر باشد. در رشته های علوم انسانی و اجتماعی بیش از فنی مهندسی دیده می شود.

-

پیش اگهی و پس آگهی

در بروز اختلال که اصلا تردیدی نیست. در نوع خوش خیم، ظرف چند هفته نشانه ها خود به خودبهبود می یابد. در حالت همبودی با اختلالات دیگر، چند ماه کش پیدا می کند.

-

سبب شناسی

عوامل زیستی: افزایش ترشح کاتکولامین ها و متابولیت های نوراپی نفرین، افزایش و کاهش متناوب فعالیت قشر تمپورال و باقی اقشار همیشه در صحنه مغز

عوامل  روانی: جملاتی نظیر  "خوب ایشالا یه کاره خوب هم پیدا کنی" یا "فارغ التحصیل شدی؟ به سلامتی. حالا برنامت چیه" از عمده ترین دلایل تشدید کننده اختلال هستند. البته ژن ها هم به هر حال زحمت خودشون را می کشند.

عوامل اجتماعی: یک سری مسائل ایجاب می کنه که آدم یک سری مسائل رو در وبلاگش مطرح نکنه که مسئله ای پیش نیاد که....

-

تشخیص های افتراقی

نباید با گشادی واسه سر کار رفتن یا غمباد برای روزهای شیرین دانشگاه اشتباه گرفته شود.

خلاقیت با چاشنی مغناطیس

اندی الیسون، تکنسین دانشکده پزشکی دانشگاه بوستون، با دستگاه ام آر ای به جای مغز آدم ها، از میوه ها تصویربرداری می کند. حاصل کار را در وبلاگ خودش ببینید:

http://insideinsides.blogspot.nl/p/high-resolution-still-images.html

.نخستین مرکز مشاوره پیش از ازدواج در هرات

نخستین مرکز مشاوره پیش از ازدواج در ولایت هرات در غرب افغانستان گشایش یافته است.

این مرکز به صورت رایگان به تمام مراجعه‌کنندگان در زمینه ازدواج و بیماری‌های روانی خدمات ارائه می‌کند.

در حال حاضر، ازدواج‌های اجباری یکی از عوامل اصلی خشونت‌های خانوادگی در افغانستان توصیف می‌شود.

بخش حمایت از حقوق زنان در کمیسیون مستقل حقوق بشر در هرات نیز از ایجاد این مرکز استقبال کرده است.

زنان و مردانی که از مشکلات روحی روانی و یا مشکلات خانوادگی ناشی از آن رنج می‌برند، به این مرکز می‌آیند و مشاوران این مرکز که به گفته مسئولان آن، آموزش‌های لازم را در خارج از افغانستان دیده‌اند، به آنان مشاوره می‌دهند.

بخشی از کار این مرکز که از سوی موسسه غیردولتی تهمینه ایجاد شده است، جنبه وقایوی/پیشگیری از ابتلا دارد و بیشتر به ارایه مشاوره به کسانی می‌پردازد که قصد دارند ازدواج کنند.

وحیده صمدی قلم، مسئول این موسسه می‌گوید: "تمام مشکلاتی که فعلا داریم، یکی ازدواج‌های اجباری است و دیگری خشونت‌ها. خود ازدواج اجباری باعث انواع خشونت‌ها می‌شود و امیدواریم که در رفع مشکلات مربوط به ازدواج‌های اجباری، هم در رفع مشکلات روانی و هم در رفع مشکلات خانوادگی در جامعه موثر واقع شویم."

فعالیت این مرکز هم‌اکنون در یک دوره شش ماهه آزمایشی آغاز شده و ممکن است که در آینده توسعه نیز پیدا کند.

محدثه رضایی، ماستر/کارشناس ارشد روانشناسی که مشاور این مرکز نیز هست، می‌گوید: "واقعیت این است که در ذهنیت اعضای گروه، این کار به عنوان یک نقطه شروع بود که ما شروع کنیم، استقبال را ببینیم و بعد مسایل و چالش‌هایی را که در این زمینه هست."

او اضافه می‌کند: "به هر حال وقتی شروع می‌کنیم باید عاقبت را بسنجیم. بعد با توجه به نقاط ضعف و قوتی که در طول این شش ماه در یک مرحله امتحانی پشت سر می‌گذاریم، مستعدتر و آماده‌تر می‌شویم تا وارد عرصه اصلی شویم یعنی تاسیس یک مرکز مشاوره دایمی و مستمر."

دفتر ساحوی/منطقه ای کمیسیون مستقل حقوق بشر در هرات نیز موجودیت این مرکز و خدمات آن را مهم توصیف می‌کند.

نجیبه عزیزی، مسئول بخش حمایت از حقوق زنان این کمیسیون در هرات می‌گوید: "یکی از عوامل خشونت می‌تواند همین روان‌پریشی‌ها و مشکلات روانی افراد جامعه باشد، من فکر می‌کنم افتتاح یک مرکز مشاوره روانی می‌تواند در کاهش خشونت موثر باشد."

او می‌گوید: "اگر کسانی که فکر می‌کنند مشکلات روانی دارند به چنین مراکزی مراجعه کرده و بتوانند عقده‌ای را که در دل دارند، با حرف زدن با یک مشاور روانی مطرح کنند و با شنیدن حرف‌های آنان آرامش حاصل کنند، دیگر به خاطر خالی کردن عقده‌های خود به خشونت روی نمی‌آورند و به اعضای فامیل خود صدمه نمی‌زنند."

در کشور جنگ‌زده‌ای مثل افغانستان، درصد افراد مبتلا به بیماری‌های روانی و موارد خشونت‌های خانوادگی بالا توصیف می‌شود.

در عین حال، با آنکه فعالیت چنین مراکز مشاوره روانشناسی مهم تلقی می‌شود، تصور می‌شود که فرهنگ مراجعه به آنها و استفاده از مشاوره متخصصان در این زمینه به زمان طولانی‌تری نیاز دارد.

منبع: بی بی سی فارسی ۱۳ آبان ۱۳۹۱

GRE Graduate Record Examination

آزمون جی آر ای چالشی است حدودا 3 ساعت و نیمه به مقصد تحصیلات تکمیلی در آمریکا و برخی دانشگاه های انگلیسی زبان کشورهای دیگر نظیر کانادا. گرچه دو نوع آزمون جی آر ای (جنرال و سابجکت) برگزار می شود، حتی برای پذیرش در رشته های مرتبط با روانشناسی، جی آر ای جنرال اهمیت بیشتری از جی آر ای سابجکت سایکولوژی دارد.

جی آر ای جنرال که در آگوست 2011 مورد تجدید نظر قرار گرفت، از مهترین مواردی است که به عنوان پیش شرط ورود به دوره های ارشد و دکتری توسط دانشکده های آمریکایی مورد بررسی قرار می گیرد. برخی دانشگاه ها ممکن است حدنصاب دقیقی را برای پذیرش در نظر بگیرند و برخی بسته به درخواست های ارسال شده نمرات را ارزیابی کنند.

در نسخه تجدید نظر شده، آزمون از سه بخش نگارش تحلیلی، استدلال کلامی و استدلال محاسباتی تشکیل شده و ماحصل کار سه نمره در سه بخش ذکر شده است. نمره نگارش تحلیلی بین 0 تا 6، و نمره دو بخش دیگر از 130 تا 170 است. سوالات بخش های کلامی آزمون، دشوار (بسیار دشوارتر از آنچه مثلا در تافل وجود دارد) و سوالات بخش ریاضی در حد مباحث ریاضیات دبیرستان است.

هدف ای تی اس، موسسه برگزار کننده آزمون، سنجش توانایی هایی است که برای موفقیت در دوره های تحصیلات تکمیلی لازم است و برخورداری از چنین توانایی ها می تواند پیش شرط موفقیت محسوب شود. گرچه از همین منظر آزمون مورد انتقاد قرار گرفته است. به عنوان مثال رابرت استرنبرگ در تحقیقی نشان داد نمرات آزمون جی آر ای پیش بین قوی ای برای موفقیت تحصیلی نیست. با این وجود اهمیت جی آر ای برای ورود به دانشگاه و گرفتن کمک هزینه تحصیلی در کنار موارد دیگر نظیر آزمون تافل، مقالات علمی پژوهشی و غیره  کماکان پابرجاست.  آزمون گرچه به زبان انگلیسی است و تسلط بر انگلیسی شرط ضروری موفقیت است، شرط کافی نیست. دانش ریاضیات، تفکر انتقادی و توانایی نگارش متن تحلیلی و سبک سنگین کردن استدلالات ارائه شده لازم و ضروری است.

نسخه کامپیوتری آزمون هنوز در ایران برگزار نمی شود و آنهایی که هوس نسخه کامپیوتری می کنند به بلاد همسایه، عموما ترکیه و دبی سفر می کنند. نسخه کاغذی آزمون در ایران توسط سازمان سنجش برگزار می شود و شاید مهمترین ویژگی قابل ذکرش نرخ آزمون باشد که سازمان سنجش به نرخ دلار آزاد حساب می کند(از 500 تا 700 هزار تومان در بازه زمانی مرداد تا آبان 1391).

اگر برنامه ادامه تحصیل در دانشکده های آمریکا را در سر داشته باشید جی آر ای جنرال از گذرگاه های غیرقابل اجتناب است.

موفق باشید. ما که بخیل نیستیم.

---

آیلتس یا تافل

تافل و روانشناسی

منابع تافل

جی آر ای سابجکت

نشست علمی

SELF

دکتر جواد حاتمی (عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و پژوهشکده علوم شناختی)

دوشنبه 15 آبان 1391 ساعت 8:30 صبح

سالن اجتماعات انستیتو روانپزشکی تهران

ورود برای عموم آزاد و رایگان است

---

بررسی عصب شناختی ریتم در موسیقی دستگاهی ایران با استفاده از روش های تصویربرداری از مغز

 آزمایشگاه شناخت اجتماعی دانشگاه تهران

برگزاری یک آزمون مجزا در دکتری/ پذیرش متفاوت دانشجوی دکتری پژوهشی

معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم با اشاره به تدوین آیین نامه برگزاری آزمون مجزا برای داوطلبان دکتری پژوهش محور، گفت: دانشجویان دکتری پژوهش بر این باورند که آزمون فعلی دکتری برای آنان مناسب نیست و از این کنکور استقبال نمی کنند.

محمد مهدی نژاد نوری در گفتگو با خبرنگار مهر، اضافه کرد: آیین نامه پذیرش دانشجوی دکتری پژوهش محور از طریق آزمون، در انتظار تایید و امضای وزیر علوم است.

وی با بیان اینکه در دوره های پژوهش محور تاکید بر مهارت است، ادامه داد: تعریف و قدرت حل مسئله از مهمترین مهارتهایی است که یک دانشجوی دکتر پژوهش محور باید داشته باشد.

به گفته معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم، در پذیرش به شیوه جدید دانشجوی دکتری پژوهش محور گام نخست این خواهد بود که مهارتهای عملی این دانشجویان در زمینه های مورد علاقه فعالیتشان، با بررسی پرونده و سوابق محرز شود.

این مقام مسئول در وزارت علوم ادامه داد: فعلاً پیشنهاد شده ابتدا از متقاضیان مصاحبه با روشی که اعلام شد به عمل آید بعد آزمون برگزار شود که این موضوع هم اکنون در حال بررسی است.

معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم خاطرنشان کرد در حالت عادی هم دانشجوی دکتری پژوهش محور از طریق آزمون دکتری در حال پذیرش است اما داوطلبان پژوهش محور این روش سنجش را مناسب نمی دانند و از آن استقبالی نمی کنند.

مهدی نژاد ابراز امیدواری کرد که این شیوه جدید پذیرش دانشجو در بهمن ماه سال جاری برای دانشجویانی که در حوزه های پژوهش محور قدرت حل مسئله دارند، اجرایی شود.

مردان بدون ریش و زنان سبیل دار

تغییر جنسیت در ایران

دانشجوی روانشناسی: مطلبی که می خوانید، به تاریخ شنبه 27 آبان 1385 در روزنامه آینده نو به چاپ رسیده است.

---

گروه اندیشه: از افسانه نجم آبادی کتاب "حدیث دختران قوچان" و برخی نوشته های پراکنده دیگر را در ایران خوانده ایم. سال گذشته هم از وی کتاب "مردان بدون ریش و زنان سبیل دار دو دوره قاجار" به انگلیسی منتشر شده است. نجم آبادی استاد مطالعات زنان و تاریخ در دانشگاه هاروارد است و در نوشته های خود دوشادوش نسل تازه ای از زنان ایرانیدر تعمیق و تدقیق مبانی نظری جنبش نوین زنان در ایران، آستین همت بالا زده است. کانون بررسی های او که مسائل تاریخ معاصر ایران است در عین حال اهمیت کار او را در میان همگنان دو چندان می کند. در واقع تاکیدها، پافشاری ها و سماجت های او سبب شد تا این حوزه-یعنی مطالعات زنان-به عنوان یک رشته دانشگاهی در ایران تاسیس شود. از دیگر فعالیت های آموزشی و پژوهشی او می توان به بنیانگذاری مجله "نیمه دیگر" و ویراستاری آن طی چندین سال و همچنین همکاری در هیئت ویراستاران ارشد دانشنامه "زنان و فرهنگ های اسلامی" اشاره کرد. آنچه در پی می آید متن کامل سخنرانی دکتر نجم آبادی در انجمن انسان شناسی دانشگاه تهران است که با عنوان "جنس و جنسیت در تغییر" به ایراد آن پرداخت. با تشکر از روح الله حاتمی که متن سخنرانی را برای انتشار آماده کرد.

 

افسانه نجم آبادی: می خواستم ابتدا یک توضیح درباره عنوان این مطلب بدهم. من منظور دوگانه ای از این عنوان داشتم؛ اول شناخت تغییر و تحولاتی است که در مفهوم جنس (sex) و جنسیت (sexuality) در ایران معاصر روی داده است تا از راه نگاه کردن به این تغییرات به این نتیجه برسیم که چگونه این مفاهیم معانی امروزین را به خود گرفته اند. منظور دومم این بود که یکی از راه هایی که بفهمیم جنس و جنسیت در ایران معاصر چه معنایی دارد از طریق نگاه کردن به کسانی است که از این سوی مرز جنسیت به آن سوی مرز می روند و تغییر جنسیت می دهند. کشش این پروژه از یک طرف به کارهای قبلی ام برمی گردد ولی این سال های آخر غرق در قرن نوزدهم نبودم و چند مقاله و کتاب و حتی ادبیات کودکان توجه مرا به خود جلب کرد. یکی از اولین چیزهایی که توجه مرا جلب کرد قصه کوچکی بود با عنوان "سارا کوچولو دختری که می خواست پسر باشد." نمی دانم چند نفر از شما به عنوان پدر و مادر یا بچه های قبلی این کتاب را خوانده اید، کتاب کوچکی است راجع به سارا که دلش می خواسته پسر باشد و معنی پسر بودن برایش این بود که مثلا وقتی پنچری لاستیک را می گرفته، او هم دلش می خواسته برود و یاد بگیرد. برادرش که فوتبال بازی می کرده او هم دلش می خواسته برود توپ بازی کند و اینها باعث یکسری خانوادگی شده بود، چون او تبدیل شده بود به دختری که دلش می خواست پسر باشد. من حالا بقیه داستان و نتیجه گیری اخلاقی آن را نمی گویم. یکی از کتاب های دیگر کتاب "جنسیت گمشده" خانم فرخنده آقایی بود و یک مقدار زیادی کتاب های روانشناسی. مطمئنا شما که در این رشته ها هستید اگر از بازار کتاب ایران رد شوید می بینید که این بازار پز از تیپ خاصی از کتاب های روانشناسی برای همه شده است. خیلی از اینها-چه آنهایی که جنبه علمی داشته و چه آنهایی که برای مصرف عامه نوشته شده- در مورد تمایلات و رفتارهای جنسی طبیعی و غیر طبیعی انسان از زوایای مختلف است. همین سال ها، چندین مقاله، هم در مطبوعات فارسی و هم انگلیسی درباره تغییر جنسیت در ایران توجه مرا جلب کرد که اجازه های فقهی و قانونی برای جراحی و مدارا را آورده بودند و این کنجکاوی مرا برانگیخت و چون در این نوشته های پزشکی، استدلال های فقهی، روانشناسی عامه، فتواها و ... مفاهیمی از جنس و جنسیت بود که با نتیجه گیری های من در آن کتاب ] زنان سبیل دار و...[ هیچ همخوانی نداشت و مفاهیمی کاملا متفاوت درباره زنانگی، مردانگی و چیستی جنس و جنسیت ارائه می دادند، همه اینها مرا به این تب و تاب انداخت که از پایان دوره قاجار تا امروز، روند این پروسه تاریخی از آنجا تا اینجا برای ما چگونه بوده است؟

در کتاب قبلی ]زنان سبیل دار و...[ مقدمات مختصری از مفاهیم کلاسیک اسلامی قبل از قاجار دارم، درباره خواست و میل آنچه امروزه بدان می گوییم جنسیت. علت اینکه من می گویم "امروزه" این است که خود این مفهوم و استفاده از واژه جنس بدین معنا تا 50-60 سال گذشته در زبان فارسی رایج نبود. بعد از آن در کتاب مذکور به این پی پردازم که چگونه در دوره قاجار این مفاهیم به اصطلاح کلاسیک، تغییر و تحول کردند و این تحولات به چه معنا عنصر بسیار مهمی از مدرن شدن ایران و کسب نوگرایی برای ایرانیان شد. در اینجا مرور مختصری بر این سابقه می کنم: در مفاهیم کلاسیک اسلامی چیز مجزایی به نام مثل جنسی متمایز از دیگر خواست ها و میل های انسانی نداریم. تمامی اینها تحت عنوان مفهوم شهوت قرار می گیرند که الان برای ما تداعی گر جنسیت است. اما در احیاء علوم الدین غزالی، شهوت به دو طبقه احساسات و انگیزه های انسانی تقسیم می شود؛ یکی شهوت و دیگری طبقه ای که در آن مفاهیمی مثل غضب و حسد است. از میان شهوت ها سه تایشان اصل اند: فرد، غذا و کلام و همه اینها مشابه هم و جزء احساس انسانی اند. در متون اسلامی شهوت فرد به مثابه یک احساس، جز درون او نیست و از بیرون برانگیخته می شود و از راه نظر. کسی که انسان به او می نگرد، میلی را در او برمی انگیزد و این با تئوری های امروزه در روانشناسی و پزشکی راجع به جنسیت که میل جنسی را مربوط به درون انسان می دانند، کاملا فرق دارد. به علاوه در تئوری ها و نوشته های کلاسیک اسلامی کیستی و چیستی (مونث یا مذکر بودن) کسی که به او "نظر" می شود مهم نیست و حتی مهم نیست انسان باشد. با نگاه کردن به طبیعت زیبا هم می تواند همان نوع احساس در انسان برانگیخته شود. پس در متون کلاسیک اسلامی، میل برانگیخته شده در انسان از راه نظر به زیبایی، طبیعی و غیرطبیعی ندارد. خود این میل نشانه ای از آیات الهی است که نه خوب، نه بد، نه طبیعی و نه غیرطبیعی است. این امیال فی نفسه گناه شناخته نمی شوند، اما می توانند به کردارهای حرام منجر شوند و از اینجاست که تمایز در متون اسلامی در حیطه کردار خود را نشان می دهند، نه در صحنه امیال و در این حیطه، این کردارها، برخلاف متون مدرن به طبیعی و غیرطبیعی تقسیم نمی شوند بلکه به حرام و غیر حرام و سایر طبقه بندی ها تقسیم می شوند. یکی از مفاهیم کلاسیک اسلامی دیگر "تئوری های فیزیولوژیکی بدن تک جنسی" است که البته مخصوص به اسلام هم نیست. در تئوری های آناتومی قبل از قرن 19 اروپا هم همین تئوری های تک جنسی حاکم است. دلیلش این است که تا دوران اخیر، علوم سررشته مشترک داشتند. منظور از این تئوری این است که تمام بدن های انسانی چه زن، چه مرد و چه ابدان بینابین همه یک فیزیولوژی دارند. انسان کامل، مذکر انگاشته شده و در نتیجه فیزیولوژی بدن مرد کامل دانسته می شود و بدن زن یک نوع بیرون-درونی شده و ناکامل از بدن مرد دانسته می شود. بدین معنا که اعضا و اندام هایی که وجه خارجی ]در بدن مرد[ دارند، در بدن زن در داخل بدن نهقته دانسته می شود. در ایران قرن 19 بسیاری از این مفاهیم در فرهنگ علوم پزشکی و نیز در مفهوم زیبایی بر مبنای جنسیت به کل عوض و دچار تغییر می شوند. در نقاشی های قاجار صورت زن و مرد را نمی توان از هم تفکیک کرد. (اگر حتی فقط به صورت و حتی اگر فقط به شکل بدن نگاه کنید.) تمام زیبایی های نقاشی های دوران قاجار همه مردان میان باریکند، مثل فتحعلی شاه قاجار. در بسیاری از نقاشی ها و اثار دوران قاجار اگر به تمایزات پوششی توجه نکنید هیچ راهی نداریدکه بدانید آیا نقاشی زن است یا مرد؟ حتی در نوشته های مکتوب مثلا رسم التواریخ، همان صفاتی که برای زن زیبا به کار می رود برای مرد زیبا هم. این مسئله به کای تا آخر دوره قاجار تغییر می کند و در آخر دوره یکی از تمایزهای مهمی که اتفاق می افتد تمایز زن ومرد در اوصاف زبانی و تصویری است. امروزه ما در زبانمان کلماتی مثل خوشگل و زیبا را خیلی کم برای آقایان استفاده می کنیم اصولا آنچه که مطلوب بدنی زن و مرد از نظر زیبایی شناسی و زیبایی دانسته می شود کاملا متفاوت است. دومین تغییر که دراین دوره روی می دهد ورود مفاهیم طبیعی، غیر طبیعی در حوزه جنسیت و جنس گونگی است. برخلاف تصور ما که شاید این مفاهیم از راه پزشکی وارد شده اند، در واقع از راه تغییر گفتمان فرهنگی کلی جامعه راجع به اوضاع جامعه است که این مفاهیم وارد می شوند و شکل می گیرند. یعنی در نوشته های میرزا آقاخان کرمانی و بعدها تقی زاده و دیگران. شکل گیری این مفاهیم بیش از یک قرن طول می کشد تا منسجم شود و تا حدود زیادی به تبع و بر اثر تشدید روابط فرهنگی بین ایران و اروپا شکل می گیرد. ایرانی هایی که راجع به اروپا می نوشتند و بالعکس و این نوشته ها هم گزارش های علمی و بیطرفانه نبود. همچنان که الان هم احتمالا انسان شناسی گزارش های علمی بیطرفانه نیست. همه حالت قضاوت داشت ولی این قضاوت ها در آن دوره شدیدتر و روشن تر بود؛ قضاوت ایرانی ها راجع به فرنگ و قضاوت آنها راجع به ایران. از هر دو طرف هم این قضاوت ها و گزارش ها باعت نگرانی زیادی بود، نگرانی از هر دو طرف که طرف مقابل در مورد این طرف چگونه فکر می کند. برای مثال یکی از مطالبی که اروپایی ها درباره ایران می نوشتند این بود که در ایران عشق مرد به مرد و روابط جنسی بین مردان رواج دارد و این مطلب در دوره ای نوشته می شود که در صحنه زندگی و همچنان اجتماع در اروپا رابطه جنسی بین مردها به یک عیب اخلاقی یا آسیب اجتماعی تبدیل می شود که باید ریشه کن می شد و این یک قضاوت منفی از سوی اروپایی ها راجع به ایران بود؛ یک حالت انسان شناسی تطبیقی همراه با تقبیح فرهنگی. عین همین پروسه را راجع به ایرانی های اروپا رفته داریم و نوشته های ایرانی ها هم که به فرنگ می رفتند دوجنبه داشت به این علت که توازن قدرت بین ایران و اروپا در قرن 19 خیلی سنگین تر به نفع اروپا می شد، قضاوت اروپاییان نسبت به ایران وزنه ای برای ایرانی ها داشت که طرف مقابل نه. به همین دلیل مقدار زیادی نوشته های ایرانی ها که راجع به اروپا نوشته اند یا در خاطرات خودشان، تلاش برای فهماندن این بود که اروپایی ها از شناخت ما عاجزند و سعی می کردند مثلا این را توضیح بدهند که در مورد روبوسی دو مرد با هم در ایران، اروپایی ها معنایی به آن می دهند که در فرهنگ ما نیست و سعی می کردند قضاوت آنها راجع به ایران را عوض کنند و این جنبه ای شد از یک پروسه فرهنگی طولانی و تبادل های فرهنگی تا پایان قرن 19 (تا پایان دوره قاجارها). در نوشته های میرزا آقاخان کرمانی مقدار زیادی قضاوت اروپا در مورد ایرانی ها تبدیل به قضاوت ایرانی ها راجع به خود می شد و این توضیح که اگر جامعه ما این عیب ها را  دارد چگونه باید در رفع آنها بکوشیمو همان طور که اروپایی ها در مورد ایران می دیدند همین روابط جنسی بین مردها در ایران بود و این باعث شد که برای اولین بار در این نوشته های فرهنگی در مورد تمدن اروپا و ایران به مفاهیمی که خواست های جنسی را به خواست های طبیعی و غیر طبیعی متمایز کند، برسیم و تمایل رابطه جنسی بین زن و مرد تمنای طبیعی انسان شد و جز آن غیر طبیعی از دیدگاه نوگرایان ایرانی این تمنای غیر طبیعی، حاصل عقب ماندگی اجتماعی به ویژه جدایی زندگی مردان و زنان از هم بود. به نظر آنها محرومیت مردان از دیدن و هم صحبتی زنان منجر به همجنس خواهی می شود و یک شکل غیر طبیعی ایجاد می کند. از دیدگاه نوگرایان ایرانی چاره این بود که هم صحبتی، مراوده و رفت و آمد بین زنان و مردان به مثابه یک هنجار اجتماعی در جامعه شکل یابد. در اینجا از میرزا آقاخان کرمانی نقل قولی می کنم. باید توجه داشت که تمام ایم ایده ها را هم او بیان کرده و بعدها این نظر عمومیت پیدا می کند و نظر غالب نوگرایان ایرانی شد. قسمتی از صد خطابه کرمانی: "بلی، طبیعتا مردان را میل به مصاحبت و مباشرت با زنان زیاده از حدی است که محتاج به بیان و برهان باشد و در هر ملتی که از این فیض بزرگ ممنوع و از این فوز عظیم محرومند ناچار مسئله غلام بارگی و بچه بازی تولید شده زیرا که پسران ساده را به زنان شباهتی است و این از اشتباهات طبیعت است. از این رو در ملت ایران این مهلکت به سر حد کمال رسید و اصل این اساس از احتجاج زنان است که در ایران پیدا شد، زیرا آن میل طبیعی که در مردان از دیدار زنان موجود بوده، پس از آنکه از آن فیض محروم مانده ناچار پس از آن به حکم اجبار ایشان را سوق سوی بچه بازی و با پسران عشق بازی نمودن کرده..." و این دیدگاه نظر غالب نوگرایان ایرانی شد.

 

پدیده تغییر جنسیت تمام دوگانگی های آفریده مدرنیته ایرانی در دو صد سال گذشته که در 30-40 سال اخیر بازپروده شده را دچار بحران می کند. در نوردیدن مرزهای این دوگانگی ها در کار می کند؛ کار اولش این است که به تحکیم این مرزها کمک می کند بدین معنا که اگر مرد هستی در مملکت مردان باید باشی و اگر زنی در مملکت زنان و اگر این تطابق نیست باید از طریق درمان های مختلف به جایگاه خود منتقل شوی. کار دوم آن، این است که در عین حال چون این مرز زن بودن و مرد بودن را زیر پا می گذارد اهالی هر دو طرف را خیلی مظطرب می کند. انسان را به این فکر می اندازد که یعنی چه که من زن هستم؟ و وارد آوردن این لرزه و تکان به بدیهی بودن جنس زن باعث فکر بیشتری می شود و بر اشفتگی های در مورد مرزهای که وجود دارد و تحکیم شده است، ایجاد می شود، این نگاه به کارکرد دوگانه تغییر جنسیت، یعنی از یک طرف تحکیم مفاهیم زن بودن و مرد بودن و در عین حال تکان دادن مفهوم زن و مرد بودن، محور اساسی جنبه انسان شناسی است که من به آن علاقه مندم. مثلا این پرسش هست که این پروسه تغییر جنسیت چه تاثیری روی رفتارهای بسیار متمایزی که در فرهنگ ایران شایسته زنان و مردان دانسته شده می گذارد. بارها و بارها در روایت هایی که روانشناسی می گوید می بینیم مثلا: دلیل اینکه من trans هستم این است که من از بچگی پسر بودم، ولی دلم می خواست لباس دخترانه بپوشم. آشپزی یاد بگیرم یا خیاطی کنم. یا آنهایی که می خواهند مرد بشوند، می گویند من از بچگی دلم می خواست از درخت بالا بروم، فوتبال بازی کنم و...در واقع داستان های خیلی رایج فرهنگ غالب به عنوان تجربیات بچگی بیان پیدا می کند.

اندرز روانشناسان به پدر و مادرها هم در مورد بروز اختلال هویت جنسی این است که فرزندانتان را مطابق و برمبنای هنجارهای غالب فرهنگی بار بیاورید و اگر می بینید سارا می خواهد لاستیک عوض کردن یاد بگیرد این زنگ خطری است برای آینده سارا. در اینجا مشکل این است که از راه این تمایز، به این نقش های فرهنگی جنبه علمی و روانشناسی داده می شود. انگار قرار است که این نقش ها بر سنگ حک شود و تغییر ناپذیرند. دومین مشکلی که این دوگانگی های انعطاف ناپذیر ایجاد کرده اند این است که در سطح جزئیات پروسه تغییر جنسیت در ایران تبغاتی را ایجاد کرده که می تواند خطرناک باشد و تاثیرات بدی بگذارد. در کشورهایی که به طور روزمره زن بودن و مرد بودن تمایزهای اینجا را ندارد، کسانی که می خواهند، تغییر جنسیت بدهند باید تحت نظر روانپزشک یک دوره نسبتا طولانی را بگذرانند که اسمش هست "آزمون زندگی واقعی". اگر مرد است، باید یک سال به عنوان زن زندگی کند تا مطمئن شود. چون این جریان هورمون درمانی و جراحی برگشت ناپذیر است که اینجا از نظر قانونی امکان پذیر نیست و فعلا به یک مرد این اجازه داده نمی شود که به صورت زن زندگی کند یا بالعکس و این باعث شده تا در ایران برخی از transها بعد از عمل جراحی پشیمان شوند. من خودم چند گزارش در این مورد دیدم. آخرین باری که با حجت الاسلام کریمی نیا که در این زمینه کار می کند دیدار داشتم، گفت: کسانی که مجوز قانونی گرفته باشند که من مردم یا زنم با وجودی که قیافه شان زنانه یا مردانه است، می توانند مردانه یا زنانه داشته باشند که البته شروع به این زندگی کردن گرفتاری های انتظامی و دادگاهی زیادی دارد. نکته بعدی اینکه در ایران بین transها و همجنس خواهان تمایز وجود دارد. به قول کریمی نیا این دیوار چینی از نظر فقها، پزشکان و روانپزشکان لازم است وجود داشته باشد. این تمایز هم باز تبعات زیادی در جامعه ایران در مقایسه با جوامع دیگر دارد، از جمله این پرسش که پاسخش مهم ولی دانستنی نیست: در شرایطی که یکی از دو هویت (trans) شرعی و قانونی باشد و آن دیگری شرعی و قانونی نباشد خود این مساله بر شکل گیری امیال افراد و هویت یابی ها چه تاثیری می نهد؟

 ---

وقتی فتوا صادر شد ؛ گفتگو با مریم خاتون ملک آرا

میوه ممنوعه

همجنس گرایی چطور از فهرست اختلالات حذف شد

لیست دروس دوره های کارشناسی و کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه شیراز

 

مقطع كارشناسي

 
 درسهاي عمومي
معارف اسلامی 1 ، معارف اسلامی 2 ، انقلاب اسلامی و ریشه های آن ، اخلاق و تربیت اسلامی ، متون اسلامی ، تاریخ اسلام ، فارسی عمومی ، انگلیسی عمومی ، اندیشه های اسلامی 1 ، اندیشه های اسلامی 2 ، انسان در اسلام ، حقوق اجتماعی و سیاسی در اسلام ، فلسفه اخلاق ، آیین زندگی ، عرفان عملی در اسلام ، انقلاب اسلامی ایران ، آشنایی با قانون اساسی ، اندیشه سیاسی امام خمینی، تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی ، تاریخ امامت ، تفسیر موضوعی قرآن ، تفسیر موضوعی نهج البلاغه ، اخلاق اسلامی ، تربیت بدنی 1 ، تربیت بدنی 2
 
درسهاي اصلي
روانشناسی عمومی 1 ، روانشناسی عمومی 2 ، علم النفس از دیدگاه دانشمندان اسلامی ، آمار 1 توصیفی ، فیزیولوژی اعصاب و غدد ، کلیات فلسفه ، روانشناسی احساس و ادراک ، متون روانشناسی به زبان خارجی 1 ، آمار 2 استنباطی ، روش تحقیق در روانشناسی ، روانشناسی فیزیولوژیک ، روانشناسی تجربی ، روانشناسی رشد 1 ، روانشناسی یادگیری ، روانشناسی رشد 2 ، روانشناسی تربیتی ، روانشناسی اجتماعی ، روانسنجی ، انگیزش و هیجان ، شخصیت نظریه ها و مفاهیم ، بهداشت روانی ، روانشناسی مریضی کودک ، تاریخچه و مکاتب روانشناسی ، اصول روانشناسی بالینی ، روانشناسی پویایی گروه ، متون روانشناسی به زبان خارجی 2 ، بررسی مقدمات نظریه های روان درمانی ، روانشناسی کودکان استثنایی ، روانشناسی بالینی کودک ، آسیب روانی 1 ، آسیب روانی 2 ، روانشناسی مشاوره و راهنمایی ، کلیات روانپزشکی ، مبانی جامعه شناسی عمومی
 
درسهاي تخصصي اجباري
کاربرد مقدماتی روشهای تشخیص بالینی ، کاربرد مقدماتی روشهای درمان-مصاحبه ، سمینار مسایل روانشناسی بالینی در ایران و جهان ، پژوهشهای عملی در روانشناسی بالینی 1
 
درسهاي اختياري
روشهای تغییر رفتار ، روانشناسی عقب ماندگی ذهنی ، اختلالات رفتاری-عاطفی ، آموزش و پرورش عقب ماندگان ذهنی 2 ، اصول بهداشت روانی و روابط اجتماعی ، روانشناسی عمومی-ادبیات ، روانشناسی و آموزش کودکان معلول ، مبانی فلسفه 1 ، روانشناسی اجتماعی - تجربی ، آسیب شناسی اجتماعی ، تفاوتهای فردی ، کاربرد کامپیوتر در برنامه ریزی روشهای آمار ، روانشناسی صنعتی و سازمانی ، روانشناسی مدیریت ، روانشناسی جنایی ، روانشناسی تفاوتهای فردی ، نگرشها وتغییر آن ،اختلالات یادگیری ، مبانی فلسفه 2 ، مددکار اجتماعی ، ورزش برای معلولین ، کاربرد کامپیوتر در تجزیه و تحلیل آماری ، نگرشها و تغییر آن ، تفکر و زبان ، روانشناسی جنایی ، اعتیاد ، مبانی فلسفه 1 ، تفاوتهای فردی، نگرشها و تغییر آن
 
 
مقطع كارشناسي ارشد
دروس عمومی :
انگلیسی ویژه
 
دروس اصلی
روانشناسی رشد پیشرفته ، علم النفس از دیدگاه دانشمندی اسلامی ، تاریخچه و سیستمها در روانشناسی ، نظریه های شخصیت ، روانشناسی پزشکی و نوروپسیکولوژی ، رفتار درمانی ، استفاده از روشهای آماری و پژوهشی پیشرفته در روانشناسی ، فنون مصاحبه تشخیصی ، آزمونهای شناختی در روانشناسی بالینی ، نظریه های روان درمانی ، کاربرد روشهای روان درمانی-کارآموزی فردی ، گروه درمانی خانواده درمانی
 
تخصصي اجباری
پایان نامه
 
---
منبع: وب سایت دانشگاه شیراز، آبان ۱۳۹۱
---
لیست دروس دوره های کارشناسی، ارشد و دکتری روانشناسی دانشگاه بهشتی را می توانید از بخش اسناد کتابخانه دانشجوی روانشناسی دانلود کنید.

نشست علمی

Brain decoding in fMRI: Introduction to methods

غلامعلی حسین زاده دهکردی(پژوهشگاه دانش های بنیادی)

۷ آبان ۱۳۹۱ ساعت ۱۵:۳۰ تا ۱۷

تهران- ميدان نياوران- ضلع جنوبي ميدان- مركز تحقيقات فيزيك نظري و رياضيات(پژوهشگاه دانشهاي بنيادي)

ورود برای کلیه علاقه مندان آزاد و رایگان است