صورت مسئله پاک شدنی؛ زیبایی طبیعی و زیبایی مصنوعی
گفته اند در شرایط اقتصادی نامناسب (رکود بزرگ دهه 1930 در امریکا یا شرایط امروز ایران) میل زنان برای تطابق با مد روز و زیباتر شدن از کالای لوکسی مثل لباس و جواهر به سوی مواد ارزان تر سرازیر می شود. پدیده ای که اثر روژ لب خوانده می شود. برخی وجود چنین پدیده ای را زیر سوال برده و شواهدی که در تائیدش به کار می رود را گزینشی می دانند. با این حال اصل قضیه پابرجاست. میل ظاهرا بی انتها به خرید لوازم آرایش و جراحی زیبایی؛ تمایلی که در زندگی یک زن آمریکایی تا 130 هزار دلار و در بریتانیا تا 100 هزار پوند آب می خورد. و می گویند بیشترین هزینه دختران مددجوی کمیته امداد در ایران صرف خرید لوازم آرایش می شود.
در حاشیه خرید ریمل و تزریق بوتاکس جدالی فلسفی روانشناختی هم جاری است: زیبایی طبیعی و زیبایی مصنوعی و برتری اولی بر دومی. کم نیستند آنها که معتقدند دست بردن در کار خلقت و زیباتر شدن با دوپینگ جراحی پلاستیک و به مدد استی لودر و شنل و گوچی ارزش چندانی ندارد. دیدن تصاویر بازیگران سینما و پوست صاف شده سیاست مداران ممکن است بحث را داغ تر کند.
در حالی که دانشجوی دختر ایرانی گاهی ناچار است برای کلاس هشت صبح، ساعت را روی پنج صبح کوک کند تا عملیات خطیر میک آپ با موفقیت به اتمام برسد بحث بر سر مصنوعی و طبیعی بودن زیبایی با چند ابهام همراه است. زیبایی طبیعی چیست؟ و زیبایی مصنوعی کدام است؟ و چرا یکی بر دیگری برتری دارد؟
طبیعی را اگر بدون دخالت انسان بگیریم و مصنوعی را حاصل بکارگیری توانایی بشر در تغییر طبیعت سوالاتی پیش می آید: ستایش کنندگان زیبایی طبیعی که ممکن است تقبیح کنندگان رژ لب و سینه سیلیکونی باشند حاضرند برای حفظ و حراست از این ارزش متعالی قید رفتن به آرایشگاه را بزنند؟ اگر دستکاری در حد کوتاه کردن یا مرتب کردن مو آدم را مصنوعی نمی کند شاید استفاده از پروتز و لوازم آرایش خیلی هم تغییری ماهوی محسوب نشود.
در بحث از زیبایی طبیعی و مصنوعی شاید یکی دو مورد بیخود وارد ماجرا شود. سینه هایی به اندازه طالبی روی بدن ظریف پاریس هیلتون احتمالا ترکیب جالبی نیست ولی اینجا بحث بدسلیقگی است نه طبیعی و مصنوعی. جز این؛ آنها که مصائب چیدن دماغ و هزینه عمل جراحی و لوازم آرایش را می پذیرند، مجاهدتشان (که ممکن است بیهوده باشد) برای ماله کشی بر قیافه بدگل یا جذاب تر کردن زیبایی است وگر نه واضح است اغلب خلایق ترجیح می دهند از بدو تولد و بی دستکاری از مواهب بدن و چهره دلربا استفاده کنند.
در یکی از تحقیقات روانشناسی اجتماعی درباره جذابیت زنان و مقایسه صورت بی آرایش و آرایش کرده، قضاوت کننده های مرد، زنان را پس از آرایش جذاب تر ارزیابی کردند. نویسندگان نتیجه گرفتند زیبایی بیش از آنکه مفهومی لاتغیر باشد وسیله ای است برای کنترل تصویر آدم ها در چشم دیگران. نتیجه بحث های نظری هرچه باشد، چهره و بدن جذاب به رخسار بی رنگ و گوشت آویزان ارجحیت دارد.
---